# Geomancja

> Geomancja według Agryppy i Złotego Brzasku: przywołujący pentagram Ziemi z pieczęcią władcy pytania, szesnaście linii kropek, Matki, Córki, Siostrzenice, Świadkowie, Sędzia i Pojednawca, dwanaście domów nieba, przypisania planet i znaków oraz reguła, która każe figurę zniszczyć.

Dział: Okultyzm nowoczesny
Adres kanoniczny: https://ordotheia.pl/eseje/geomancja-praktyka

## Sztuka kropek

Geomancja jest sztuką wróżebną, w której z szesnastu losowo nakreślonych rzędów znaków wyprowadza się cztery figury wyjściowe, a z nich – według stałych reguł dodawania – całą tarczę zakończoną figurą Sędziego oraz figurę dwunastu domów nieba, z której odczytuje się odpowiedź na postawione pytanie. Każda figura ma cztery poziomy, a na każdym stoi jedna albo dwie kropki; daje to szesnaście możliwych figur. Łacińska nazwa *geomantia* znaczy „wróżenie z ziemi”, bo pierwotnie znaki kreślono na piasku albo w ziemi.

Sztuka przyszła do łacińskiej Europy w XII wieku z kręgu arabskiego, gdzie nazywano ją *ʿilm al-raml*, „nauką piasku”; jednym z jej pierwszych tłumaczy był Hugo z Santalli. Henryk Korneliusz Agryppa omówił figury w drugiej księdze *De occulta philosophia*, przypisując je planetom, a krótki podręcznik *In geomanticam disciplinam lectura*, krążący pod jego imieniem, wszedł w 1655 roku do angielskiego przekładu Roberta Turnera razem z tak zwaną *Czwartą księgą*. Złoty Brzask uczył geomancji z własnego wykładu, który opublikował Israel Regardie w *The Golden Dawn*; Aleister Crowley opracował go jako *Liber Gaias*, księgę XCVI, w drugim numerze *The Equinox* (1909).

Ziemia jest żywiołem tej sztuki. Wykład zakonu nazywa geomancję wróżbą przez żywioł Ziemi i z Ziemi, a Regardie mówi o więzi magicznej między wróżącym a geniuszami geomantycznymi; dlatego zaleca kreślić znaki w poświęconej czarnej ziemi albo piasku pustynnym, w skrzynce przeznaczonej tylko do tego celu.

## Pytanie, władca i pentagram

Dobrze postawione pytanie dotyczy jednej sprawy i jest zapisane jednym zdaniem. Pytanie podwójne („czy zmienić pracę i przeprowadzić się?”) i mgliste („co mnie czeka?”) daje figurę, której nie da się odczytać, bo nie wiadomo, do którego domu nieba należy.

Pytanie przypisuje się planecie, która nim włada. Według *Liber Gaias* i wykładu zakonu Saturnowi podlegają rolnictwo, smutek i śmierć; Jowiszowi pomyślność, uczty i godności kościelne; Marsowi wojna, zwycięstwo i walka; Słońcu władza, urzędy i powodzenie; Wenus miłość, muzyka i przyjemność; Merkuremu nauka, wiedza i szalbierstwo; Księżycowi podróże i połowy. Władcą (*Ruler*) jest duch planety, ten sam, którego imię podają tablice Agryppy: Saturnowi Zazel, Jowiszowi Hismael, Marsowi Bartzabel, Słońcu Sorath, Wenus Kedemel, Merkuremu Taftartarat, Księżycowi Chasmodaj. Oprócz władców *Liber Gaias* przypisuje każdej figurze geniusza, anioła jej znaku zodiaku, na przykład *Puer* Malchidaela, a *Carcer* Hanaela.

U góry czystego arkusza, nigdy wcześniej do niczego nieużytego, albo na powierzchni poświęconej ziemi kreśli się przywołujący pentagram Ziemi, prowadząc pierwszą linię od szczytu do lewego dolnego wierzchołka i starannie domykając kąt; jeśli pentagram ma być otoczony kołem, koło kreśli się najpierw. W środku pentagramu umieszcza się pieczęć władcy pytania. Regardie dodaje, że zwyczajowo wymawia się na głos imię władcy, jakby go wzywając, i krótkie zdanie o sprawie wróżby. Pod spodem zapisuje się pytanie, datę i godzinę.

![Tabela drukowana pod tytułem Attributions of Geomantic Figures to Planets, Zodiac, and Ruling Genii: dwanaście wierszy od Puer do Laetitia, w kolumnach znak zodiaku, trójkąt żywiołu, figura z kropek, płeć, nazwa łacińska z angielskim znaczeniem, geniusz, władca i znak planety](/ryciny/praktyka/liber-gaias-tablica-figur-geomantycznych.jpg "Dwanaście figur geomantycznych przypisanych znakom zodiaku, z geniuszami, władcami i planetami – tablica z „A Handbook of Geomancy” (Liber Gaias), „The Equinox”, t. I, nr 2, Londyn 1909, s. 141. Domena publiczna, skan z kolekcji archive.org (crowley-equinox_202110)")

## Przebieg: od kropek do Sędziego

Każdą figurę czyta się z góry na dół, poziom po poziomie. Dwie figury dodaje się poziom po poziomie: suma nieparzysta daje jedną kropkę, parzysta – dwie.

1. Nakreśl pentagram Ziemi z pieczęcią władcy, wymów jego imię i zapisz pytanie z datą i godziną.
2. Utkwij uwagę w pieczęci, rozważaj pytanie i luźno trzymanym ołówkiem nakreśl szesnaście rzędów kropek lub kresek, nie licząc ich w trakcie i nie odrywając ręki od papieru, dopóki wszystkie szesnaście nie będzie gotowe.
3. Policz znaki w każdym rzędzie i zapisz obok jedną kropkę dla liczby nieparzystej albo dwie dla parzystej.
4. Złóż Matki: rzędy od pierwszego do czwartego dają z góry na dół Pierwszą Matkę, rzędy od piątego do ósmego Drugą, kolejne czwórki Trzecią i Czwartą.
5. Wyprowadź Córki, czytając Matki w poprzek: głowy czterech Matek tworzą Pierwszą Córkę, szyje Drugą, tułowia Trzecią, a stopy Czwartą.
6. Dodaj parami Matki i Córki, by otrzymać cztery Siostrzenice: Matkę I z II, Matkę III z IV, Córkę I z II oraz Córkę III z IV.
7. Dodaj Siostrzenice I i II, by otrzymać Prawego Świadka, a III i IV, by otrzymać Lewego Świadka.
8. Dodaj obu Świadków; wynik jest Sędzią i zawsze ma parzystą liczbę kropek, co sprawdza rachunek.
9. Dodaj Sędziego do Pierwszej Matki, jak każe *Liber Gaias*, albo – według wykładu zakonu – do figury w domu, do którego należy pytanie; wynik jest Pojednawcą, szesnastą figurą, pomocną w sądzie.
10. Rozmieść dwanaście pierwszych figur w domach nieba: Pierwszą Matkę w dziesiątym, Drugą w pierwszym, Trzecią w czwartym, Czwartą w siódmym, Pierwszą Córkę w jedenastym, Drugą w drugim, Trzecią w piątym, Czwartą w ósmym, Siostrzenice kolejno w dwunastym, trzecim, szóstym i dziewiątym.
11. Jeśli w domu pierwszym stoi *Rubeus* albo *Cauda Draconis*, zniszcz figurę bez rozważania; w przeciwnym razie odczytaj figurę w domu pytania, jej siłę i aspekty, a na końcu figurę w domu czwartym, która oznacza koniec sprawy.

Matki rozpisuje się w rzędzie od prawej strony do lewej, dla wygody rachunku: Pierwsza Matka stoi w prawym górnym rogu, Czwarta Córka w lewym. Wykład zakonu przypisuje Pierwszą Matkę Południu, Drugą Wschodowi, Trzecią Północy, a Czwartą Zachodowi.

## Przykład: jedna tarcza do końca

Niech pierwsze cztery rzędy liczą czternaście, dziewięć, dwanaście i jedenaście znaków. Daje to dwie, jedną, dwie i jedną kropkę, czyli *Acquisitio*. Niech dalsze czwórki rzędów dadzą *Puer*, *Carcer* i *Laetitia*. To są cztery Matki.

Czytając je w poprzek, otrzymujemy Córki. Głowy Matek to kolejno dwie, jedna, jedna, jedna kropka – *Caput Draconis*. Szyje: jedna, jedna, dwie, dwie – *Fortuna Minor*. Tułowia: wszędzie po dwie – *Populus*. Stopy: jedna, jedna, jedna, dwie – *Cauda Draconis*.

*Acquisitio* z *Puer* daje *Laetitia*; *Carcer* z *Laetitia* daje *Tristitia*; *Caput Draconis* z *Fortuna Minor* daje *Puella*; *Populus* z *Cauda Draconis* daje znów *Cauda Draconis*. Prawy Świadek, suma dwóch pierwszych Siostrzenic, to *Carcer*; Lewy, suma dwóch ostatnich, to *Acquisitio*. Sędzia to *Fortuna Minor*, sześć kropek, a więc parzysta, jak być powinno. Pojednawca, Sędzia dodany do Pierwszej Matki, to *Carcer*.

*Fortuna Minor* to według *Liber Gaias* „mniejsze szczęście, mniejsza pomoc, ochrona wychodząca”, w odróżnieniu od *Fortuna Major*, „większego szczęścia, większej pomocy, ochrony wchodzącej”. Sędzia przychylny czyni całą figurę przychylną, lecz wykład zakonu traktuje Świadków i Sędziego jedynie jako pomoc w sądzie ogólnym, a Regardie pominął oparte na nich tablice jako zawodne. Rozstrzyga figura w domu pytania. W tym przykładzie w domu pierwszym stoi *Puer*, więc figura nadaje się do sądu, a w domu czwartym, końcu sprawy, Trzecia Matka *Carcer*, więzienie i spętanie.

## Figury, planety i znaki

*Liber Gaias* podaje znaczenia figur w kilku słowach. *Via* to droga i podróż, *Populus* lud i zgromadzenie, *Conjunctio* połączenie i zebranie, *Carcer* więzienie i spętanie. *Acquisitio*, „zdobycie”, i *Amissio*, „strata”, tworzą parę, podobnie *Laetitia*, radość, śmiech i zdrowie, oraz *Tristitia*, smutek i krzyż. *Puer* to chłopiec, jasnowłosy i bez zarostu, *Puella* dziewczyna piękna, *Albus* biały i jasny, *Rubeus* czerwony. Głowa i Ogon Smoka, nazwane od węzłów księżycowych, to próg górny, wejście, i próg dolny, wyjście.

Agryppa przypisuje planety parami: Księżycowi *Via* i *Populus*, Słońcu obie Fortuny, Jowiszowi *Acquisitio* i *Laetitia*, Wenus *Amissio* i *Puella*, Marsowi *Puer* i *Rubeus*, Merkuremu *Albus* i *Conjunctio*, Saturnowi *Carcer* i *Tristitia*. *Liber Gaias* podaje też przypisania zodiakalne: *Puer* Baranowi, *Amissio* Bykowi, *Albus* Bliźniętom, *Via* i *Populus* Rakowi, obie Fortuny Lwu, *Conjunctio* Pannie, *Puella* Wadze, *Rubeus* Skorpionowi, *Acquisitio* Strzelcowi, *Carcer* Koziorożcowi, *Tristitia* Wodnikowi, *Laetitia* Rybom.

W systemie zakonu właściwy sąd odbywa się w dwunastu domach nieba, do których przenosi się Matki, Córki i Siostrzenice; znaczenia domów bierze się z astrologii. Dochodzi Część Szczęścia: suma kropek dwunastu figur podzielona przez dwanaście, której reszta wskazuje figurę; ma ona największą wagę w pytaniach o pieniądze. Przed każdym odczytem obowiązuje reguła: jeśli *Rubeus* albo *Cauda Draconis* padnie w domu pierwszym, figura nie nadaje się do sądu. Trzeba ją natychmiast zniszczyć i postawić nową nie wcześniej niż po dwóch godzinach.

## Najczęstsze błędy

Najczęściej myli się kierunek czytania figur: poziomy liczy się zawsze od głowy w dół, a Córki powstają z poziomów Matek, nie z kolejnych Matek. Drugim błędem jest liczenie kropek w trakcie kreślenia, co zamienia prowadzenie ręki w wybór. Trzecim – pomijanie kontroli parzystości: Sędzia o nieparzystej liczbie kropek oznacza pomyłkę w rachunku. Czwartym – czytanie samego Sędziego bez figury w domu pytania i w domu czwartym, które według wykładu zakonu rozstrzygają sąd. Piątym – pytanie o to samo kilka razy z rzędu w nadziei na lepszy wyrok.

## Geomancja w codziennej praktyce

Najlepszą szkołą jest dziennik. Przez kilka tygodni stawia się jedną tarczę dziennie w drobnej sprawie, zapisuje pytanie, władcę, pełny układ i wyrok, a po rozstrzygnięciu dopisuje, co nastąpiło. Po miesiącu figury rozpoznaje się bez tablicy, a dodawanie odbywa się odruchowo. Kto pracuje z kabałą hermetyczną, łączy figury z planetami i znakami, którym je przypisano, i czyta tarczę przez ich naturę.