# Życie wewnętrzne *Przekład z angielskiego* > Rozmowy teozoficzne, które C. W. Leadbeater prowadził w Adyarze w 1909 roku, wydane w dwóch tomach: o Mistrzach i ścieżce, religii, ciałach człowieka, życiu pośmiertnym, pracy astralnej, myślokształtach, zdolnościach psychicznych, rasach, reinkarnacji i karmie. Autor: Charles Webster Leadbeater Tytuł oryginału: The Inner Life Wydanie źródłowe: 1910–1911 Przekład z języka angielskiego Dział: Teozofia Wydanie polskie: Ordo Theia Philosophia Adres kanoniczny: https://ordotheia.pl/ksiegi/leadbeater-zycie-wewnetrzne Czytnik: https://ordotheia.pl/czytaj/leadbeater-zycie-wewnetrzne Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron; pełna lektura wymaga subskrypcji (https://ordotheia.pl/cennik). ## Czego się dowiesz - Jak powstały rozmowy teozoficzne prowadzone w Adyarze w 1909 roku - Kim według Leadbeatera są Mistrzowie i jak wygląda droga ucznia - Czym są ego, ciało przyczynowe, mentalne i astralne - Na czym polega praca astralna niewidzialnych pomocników podczas snu - Jak teozofia drugiego pokolenia ujmuje życie pośmiertne i karmę - Dlaczego teoria ras-korzeni jest dziś uważana za przestarzałą ## Rozmowy na dachu w Adyarze *Życie wewnętrzne* Charlesa Webstera Leadbeatera nie jest traktatem pisanym od początku do końca, lecz zapisem rozmów. Nota autora wyjaśnia ich pochodzenie: gdy przewodnicząca Towarzystwa Teozoficznego, Annie Besant, podróżowała po Anglii i Ameryce, Leadbeater prowadził codzienne spotkania z uczniami w głównej siedzibie Towarzystwa w Adyarze pod Madrasem. Mówił swobodnie i odpowiadał na setki pytań, a wszystko notowano stenograficznie. Tam, gdzie jakiś temat rozwinął później w artykule dla „The Theosophist” lub „The Adyar Bulletin”, przedrukowano artykuł zamiast stenogramu. Pierwszy tom ukazał się w 1910 roku z przedmową Besant, drugi w roku następnym. Niniejsze wydanie obejmuje oba. Leadbeater był wówczas jedną z najważniejszych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych postaci ruchu. Kilka lat wcześniej, w 1906 roku, musiał wystąpić z Towarzystwa wskutek skandalu dotyczącego jego rad udzielanych chłopcom, a do Adyaru wrócił po wyborze Besant na przewodniczącą. Rozmowy z tego okresu pokazują go jako nauczyciela, który mówi z pozycji jasnowidza: przedstawia wyniki „najnowszych badań” prowadzonych, jak twierdził, przy użyciu zmysłów wyższych planów. Ton jest przy tym swobodny i bezpośredni: Leadbeater odpowiada na pytania o sprawy osobiste, o lęk przed śmiercią, o zmarłych krewnych, o to, jak żyć w świecie, który nie podziela teozoficznych przekonań. Dzięki temu książka mówi wiele nie tylko o doktrynie, ale i o tym, czym żyła wspólnota w Adyarze na początku XX wieku. ## Od Mistrzów do karmy Książka dzieli się na czternaście części. Tom pierwszy zaczyna się od tematu najbliższego słuchaczom: Mistrzów, członków Wielkiego Białego Bractwa, i drogi, która do Nich prowadzi, czyli stopni uczniostwa i inicjacji. Leadbeater stara się tu przybliżyć Mistrzów jako istoty bliskie i dostępne, a nie odległe niczym anioły. Następują części o religii, o postawie teozoficznej w życiu codziennym, o wyższych planach istnienia oraz o ego i jego wehikułach, czyli ciałach przyczynowym, mentalnym, astralnym i fizycznym. Tom drugi przechodzi do tematów bardziej praktycznych i „badawczych”. Omawia życie pośmiertne i stan duszy na planie astralnym, pracę astralną, którą uczeń może wykonywać we śnie jako niewidzialny pomocnik, ciało mentalne i potęgę myśli, rozwój zdolności psychicznych, devy i duchy natury, a następnie obszerną część o światach i rasach ludzkich. Dalej następują reinkarnacja, karma i na zakończenie rozdział o Towarzystwie Teozoficznym i jego założycielach. Forma pytań i odpowiedzi sprawia, że w obrębie części tematy zmieniają się szybko, a niektóre kwestie powracają kilkakrotnie, co autor sam przyznaje. Najobszerniejsze są części o Mistrzach i ścieżce, o ego i jego wehikułach oraz o światach i rasach, a więc te, w których Leadbeater najmocniej występuje jako jasnowidzący badacz. Części krótsze, jak ta o devach i duchach natury, mają charakter uzupełnień do jego wcześniejszych książek. ## Teozofia drugiego pokolenia Dla historyka ezoteryki *Życie wewnętrzne* jest dobrym okazem tego, co nazywa się teozofią drugiego pokolenia. Bławatska budowała swój system z rozległych lektur i polemik z nauką i religią; Leadbeater i Besant przekształcili go w spójną, przystępną naukę o planach, ciałach subtelnych i ścieżce ucznia, opartą w dużej mierze na deklarowanych obserwacjach jasnowidzących. Wiele pojęć, które dziś funkcjonują w szeroko rozumianej duchowości, od aury i myślokształtów po pomocników niewidzialnych, zostało spopularyzowanych właśnie w tej wersji. Książka ma też wymiar duszpasterski. Leadbeater dużo mówi o postawie: o pogodzie ducha, o unikaniu krytykanctwa i zamartwiania się, o pracy dla innych jako najpewniejszym sposobie postępu. Te partie są najbardziej uniwersalne i najłatwiej je czytać niezależnie od przyjęcia teozoficznej kosmologii. Ciekawa jest też część o religii, w której Leadbeater, sam niegdyś duchowny anglikański, mówi o chrześcijaństwie i innych wyznaniach z pozycji, która nie odrzuca ich, lecz widzi w nich różne drogi do tej samej mądrości. Kilka lat później został biskupem Liberalnego Kościoła Katolickiego, co pokazuje, że ten pogląd nie był dla niego jedynie teoretyczny. ## Na co uważać Czytelnik powinien pamiętać, że twierdzenia o Mistrzach, wyższych planach czy przeszłych wcieleniach opierają się tu wyłącznie na autorytecie samego Leadbeatera. Już współcześni, w tym część teozofów wiernych Bławatskiej, zarzucali mu odejście od jej nauki, a jego późniejsze rewelacje, zwłaszcza związane z ogłoszeniem Jiddu Krishnamurtiego przyszłym Nauczycielem Świata, mocno podważyły zaufanie do tych „badań”. Część o rasach ludzkich jest dziś szczególnie problematyczna: hierarchiczna teoria ras-korzeni i podrasy, oceniane według rzekomego stopnia rozwoju, należy do najbardziej przestarzałych i spornych elementów myśli teozoficznej i trzeba ją czytać krytycznie, jako dokument epoki. Lektura nie jest trudna językowo; to proza mówiona, rzeczowa, często obrazowa. Trudność polega raczej na rozproszeniu materiału. Najlepiej czytać książkę tematami, wybierając części według zainteresowań, a osobom nowym w teozofii polecić wcześniej krótki wykład systemu, aby rozumiały terminy, którymi Leadbeater posługuje się jak czymś oczywistym.