Magia ceremonialna · 1911
Wizja i Głos
Liber 418 · Liber 231 – przekład z angielskiego
Aleister Crowley
Zapis wizji Aleistera Crowleya w trzydziestu eterach systemu enochiańskiego, przyjmowanych w Meksyku w 1900 i w Algierii w 1909 roku, z komentarzem o naturze eterów oraz dołączonym Liber 231 o arkanach Tarota.
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.
- Autor
- Aleister Crowley
- Tytuł oryginału
- Liber XXX Aerum vel Saeculi sub figura CDXVIII (The Vision and the Voice); Liber Arcanorum τῶν Atu τοῦ Tahuti quas vidit Asar in Amennti sub figura CCXXXI
- Wydanie źródłowe
- 1911 (Liber 418 jako dodatek do „The Equinox”, t. I, nr 5; Liber 231 – 1912)
- Przekład
- z języka angielskiego
- Dział
- Magia ceremonialna
- Wydanie polskie
- Ordo Theia Philosophia
Quid disces
Czego się dowiesz
- 1Jak Crowley przechodził kolejno przez trzydzieści eterów enochiańskich
- 2Dlaczego wizje powstały w Meksyku w 1900 i Algierii w 1909
- 3Czym jest Choronzon i próba przekroczenia Otchłani w dziesiątym eterze
- 4Jak w wizjach rozwija się symbolika Babalon i Miasta Piramid
- 5Co zawiera Liber 231 o dwudziestu dwóch atutach Tarota
- 6Jak oddzielić materiał Dee i Kelleya od interpretacji Złotego Brzasku
Commentarius · ok. 3 min lektury
Komentarz do wydania
Księga trzydziestu eterów
Wizja i Głos, w systemie Aleistera Crowleya Liber 418, jest zapisem serii wizji, w których autor przechodził kolejno przez trzydzieści „Aires”, czyli eterów, opisanych w XVI wieku w zapiskach Johna Dee i Edwarda Kelleya. W tamtym materiale każdemu eterowi odpowiada trzyliterowa nazwa w języku nazywanym enochiańskim i wspólne wezwanie, w którym zmienia się tylko to imię. Crowley poznał ten system w Hermetycznym Zakonie Złotego Brzasku, który opracował go jako część swojego programu magicznego, i potraktował wezwania jako klucz do kolejnych warstw rzeczywistości duchowej, od najniższej, trzydziestej, nazwanej TEX, do pierwszej, LIL.
Warto przypomnieć, skąd pochodzi ten materiał. Dee, uczony i doradca na dworze Elżbiety I, prowadził w latach osiemdziesiątych XVI wieku seanse z Kelleyem, który jako jasnowidz relacjonował widzenia w krysztale i przekazywał teksty dyktowane przez istoty nazwane aniołami. Wśród nich znalazły się wezwania liczone jako czterdzieści osiem kluczy: osiemnaście odrębnych tekstów i dziewiętnasty, który powtarzany z imieniem kolejnego eteru daje trzydzieści dalszych. Crowley posłużył się właśnie tym ostatnim, wstawiając za każdym razem właściwe imię, i dlatego wszystkie rozdziały księgi zaczynają się od tej samej formuły.
Wizje powstały w dwóch etapach. Dwa pierwsze wezwania, trzydziestego i dwudziestego dziewiątego eteru, Crowley wykonał w Meksyku w 1900 roku i na tym poprzestał. Do pracy wrócił pod koniec 1909 roku w Algierii, wędrując przez pustynię z poetą Victorem Neuburgiem, który zapisywał to, co Crowley relacjonował w stanie wizji. W ciągu kilku tygodni przeszli w ten sposób pozostałe etery. Tekst ukazał się w 1911 roku jako dodatek do piątego numeru „The Equinox”, czasopisma zakonu A∴A∴, z imprimatur trzech jego przełożonych.
Przebieg wizji
Księga ma budowę narzuconą przez system: każdy rozdział zaczyna się od wezwania danego eteru i opisuje to, co w nim widziano i słyszano. Tytuł oddaje tę podwójność: obrazy i głos, który je objaśnia lub przemawia z nich wprost. Wczesne etery są ciemne i apokaliptyczne, pełne sądu, upadku i zapowiedzi nowego eonu, co łączy się z przekonaniem Crowleya, że Księga Prawa z 1904 roku otworzyła nową epokę dziejów duchowych. Im bliżej pierwszego eteru, tym obrazy stają się bardziej abstrakcyjne i zarazem bardziej osobiste.
Centralnym epizodem jest „Ograniczenie Choronzona”, umieszczone w tym wydaniu przed wołaniem dziesiątego eteru, ZAX. Crowley wykonał je na pustyni, wewnątrz trójkąta, podczas gdy Neuburg pozostawał w ochronnym kręgu; dziesiąty eter odpowiada Otchłani, a Choronzon jest jej demonem, uosobieniem rozproszenia i rozpadu jaźni. Według Crowleya przejście przez tę próbę oznaczało przekroczenie Otchłani i osiągnięcie stopnia Mistrza Świątyni, w którym adept rezygnuje z ego na rzecz tego, co jego system nazywa Miastem Piramid. Dalsze etery rozwijają symbolikę Babalon, Bestii, kielicha i nocy Pana, ważną dla całej późniejszej thelemy.
Całość zamyka krótki komentarz o naturze eterów, a po nim następuje drugi tekst tego tomu, Liber 231, ogłoszony w kolejnym roku w „The Equinox”. Jest to zwięzła, prawie hieratyczna księga o dwudziestu dwóch atutach Tarota, ujmowanych jako fazy kosmicznego dramatu, i o geniuszach, którym Crowley przypisał osobne imiona i pieczęcie. Zestawienie obu ksiąg jest uzasadnione, bo w obu Crowley próbuje przełożyć klasyczne systemy symboliczne – enochiański i tarotowy – na własną mitologię nowego eonu.
Jak czytać tę wizję
To jeden z najtrudniejszych tekstów Crowleya, a zarazem jeden z tych, które sam cenił najwyżej. Nie jest wykładem ani podręcznikiem: nie ma tu systematycznych objaśnień, a sensy wynikają z gęstej sieci odwołań do kabały, gematrii, Drzewa Życia, Tarota i Księgi Prawa. Czytelnik bez tej wiedzy zobaczy przede wszystkim ciąg potężnych, często niepokojących obrazów. Warto więc mieć pod ręką inne pisma Crowleya z tego okresu, na przykład Magię w teorii i praktyce, a w odniesieniu do terminologii enochiańskiej – opracowania historyczne zapisków Dee i Kelleya.
Trzeba też oddzielać warstwę historyczną od interpretacyjnej. Sam system eterów pochodzi z materiałów elżbietańskich, ale ich odczytanie jako drabiny wtajemniczenia i zestawienie z Drzewem Życia jest pracą Złotego Brzasku i samego Crowleya, a nie częścią pierwotnego przekazu. Rozumienie poszczególnych wizji jako realnych spotkań duchowych, przeżyć psychicznych czy literackiej kreacji zależy od założeń czytającego; tekst sam nie rozstrzyga tego sporu, a historyk może jedynie opisać, jak Crowley i jego uczniowie go rozumieli. Wiele obrazów, zwłaszcza seksualnych i przemocowych, wymaga lektury dojrzałej i zdystansowanej.
Dla historyka ezoteryki Wizja i Głos jest ważna jako dokument: pokazuje, jak w pierwszej dekadzie XX wieku wiktoriański materiał magiczny przetworzono w nową religijną mitologię i jak doświadczenie wizyjne stało się w niej podstawą hierarchii stopni. Dla praktyka thelemy to tekst kanoniczny. Dla wszystkich innych – rzadka okazja, by zobaczyć z bliska, z czego powstał świat pojęć, który wpłynął na znaczną część okultyzmu XX wieku.
Tolle, lege
Wizja i Głos
Aleister Crowley
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.