Pieczęć Ordo Theia Philosophia

ORDO THEIA PHILOSOPHIA

Nasz księgozbiór

cały katalog ›
Rycina hermetyczna: alchemik w bibliotece pod sferą niebieską i uroborosem

esej wprowadzający

Quod est superius

Istnieje w dziejach myśli europejskiej nurt, który nigdy nie płynął głównym korytem, a przecież nie wysechł ani razu, przechodząc pod powierzchnią epok jak podziemna rzeka, która wypływa na światło dzienne w Aleksandrii, we Florencji Medyceuszy, w Pradze Rudolfa II i w Londynie wiktoriańskim, za każdym razem niosąc to samo przekonanie, że świat jest żywy, że człowiek jest jego zwierciadłem i że poznanie prawdziwe nie polega na nagromadzeniu wiadomości, lecz na przemianie tego, kto poznaje.

Czytaj dalej

Kiedy w roku 1463 Kosma Medyceusz, stary i świadomy bliskiej śmierci, polecił Marsiliowi Ficinowi odłożyć na bok przekład dialogów Platona, aby najpierw przełożyć na łacinę świeżo sprowadzony z Macedonii rękopis pism przypisywanych Hermesowi Trismegistosowi, dokonał wyboru, który na dwa stulecia ukształtował wyobraźnię Europy, albowiem wierzono wówczas, że w tych greckich traktatach przemawia mędrzec starszy od Mojżesza, a więc ktoś, kto u samego źródła dziejów ujrzał prawdę, którą potem jedynie powtarzali prorocy i filozofowie.

Choć Izaak Casaubon wykazał w roku 1614, że Corpus Hermeticum powstał w pierwszych wiekach naszej ery, a nie w zamierzchłej starożytności egipskiej, jego odkrycie filologiczne nie zdołało unieważnić tego, co w tych tekstach najistotniejsze, mianowicie wizji kosmosu jako wielkiego, uduchowionego organizmu, w którym gwiazdy, metale, rośliny i ludzkie serca pozostają ze sobą w nieustannej, choć zwykle niedostrzeganej rozmowie, a zadaniem mędrca jest nauczyć się tej rozmowy słuchać.

Z tego przekonania wyrosła alchemia, która w retorcie widziała miniaturę stworzenia, kabała chrześcijańska, odczytująca w hebrajskich literach mapę boskich emanacji, magia naturalna Giambattisty della Porty i Korneliusza Agryppy, astrologia medyczna Paracelsusa, a wreszcie legenda o Bractwie Różanego Krzyża, która w latach 1614–1616 poruszyła uczonych od Tybingi po Kraków i sprawiła, że Michał Sędziwój, Jan Amos Komeński i wielu innych zaczęło szukać braci, obiecujących powszechną reformę wiedzy i życia.

Nasza biblioteka powstała z przekonania, że teksty te zasługują na coś więcej niż streszczenia i cytaty wyrwane z kontekstu, jakimi zwykle karmi się współczesna kultura popularna, i że polski czytelnik powinien mieć do nich dostęp w przekładach, które nie spłaszczają ich języka, nie tłumaczą symbolu na banał i nie odbierają im tej szczególnej powagi, z jaką przez wieki przepisywano je przy świecy, w ciszy klasztornych cel i pracowni alchemicznych.

z biblioteki

Księgi wyróżnione

Cały katalog

rozbudowane eseje o zachodniej tradycji ezoterycznej

Eseje okultystyczne

wszystkie eseje ›

sześć gałęzi jednego drzewa

Działy tradycji

I

Hermetyzm

Nauka przypisywana Hermesowi Trismegistosowi, trzykroć wielkiemu, w której egipska mądrość kapłańska spotyka się z grecką filozofią, a świat jawi się jako żywe, uduchowione ciało, przenikane przez jeden Umysł i jedno Słowo, dostępne człowiekowi, który zdoła oczyścić własne widzenie.

II

Alchemia

Sztuka królewska, która pod zasłoną opisów destylacji, kalcynacji i koniunkcji metali przechowuje wiedzę o przemianie duszy, prowadzonej od czerni rozkładu przez biel oczyszczenia aż ku czerwieni odrodzenia, gdy ołów natury ludzkiej staje się złotem świadomości.

III

Kabała

Mistyczna tradycja żydowska, przejęta i przemyślana na nowo przez humanistów renesansu, od Pica della Mirandoli po Johannesa Reuchlina, której centrum stanowi Drzewo Życia, mapa dziesięciu emanacji boskich i dwudziestu dwóch ścieżek, łącząca język, liczbę i kosmos w jedną całość.

IV

Różokrzyż

Bractwo, które na początku XVII wieku ogłosiło swoje istnienie w trzech tajemniczych manifestach, zapowiadając powszechną reformację wiedzy i życia, i które, niezależnie od tego, czy istniało kiedykolwiek w sensie historycznym, stało się jednym z najtrwalszych mitów założycielskich europejskiej duchowości.

V

Magia ceremonialna

Dyscyplina woli, wyobraźni i uwagi, rozwinięta od średniowiecznych grymuarów przez De occulta philosophia Korneliusza Agryppy aż po system Złotego Brzasku, w której rytuał nie jest przesądem, lecz starannie skomponowanym dramatem przemiany wewnętrznej.

VI

Neoplatonizm

Filozofia Plotyna, Porfiriusza, Jamblicha i Proklosa, dla której wszelki byt emanuje z Jednego jak światło ze słońca i do Jednego pragnie powrócić, a która dzięki Marsiliowi Ficinowi stała się fundamentem renesansowej odnowy tradycji tajemnej.

Rękopis z diagramem kabalistycznego Drzewa Życia

Rozdział drugi

Drzewo, które rośnie korzeniami ku niebu

Dziesięć sefirot kabalistycznego Drzewa Życia, od Keter, korony niepoznawalnej, aż po Malchut, królestwo świata widzialnego, nie jest schematem, który należy zapamiętać, lecz drabiną, po której umysł wstępuje i zstępuje, ucząc się rozpoznawać w każdym zjawisku ślad tej samej emanacji, co sprawia, że studium kabały jest zarazem studium języka, liczby i własnej duszy.

Humaniści renesansu, którzy przejęli tę naukę od mistrzów żydowskich, dostrzegli w niej klucz do pojednania wszystkich tradycji, i choć ich marzenie o jednej, uniwersalnej teologii nigdy się nie spełniło, pozostawiło ono po sobie księgi, bez których nie sposób zrozumieć ani magii Agryppy, ani symboliki różokrzyżowej, ani nowożytnego okultyzmu.

Rozdział trzeci

Róża rozkwitająca na krzyżu

W roku 1614 w Kassel ukazała się Fama Fraternitatis, opowieść o Christianie Rosenkreuzu, który po podróżach do Damaszku, Fezu i Arabii powrócił do Niemiec, aby założyć bractwo lekarzy i mędrców, zobowiązanych do bezpłatnego leczenia chorych, noszenia stroju kraju, w którym przebywają, i zachowania tajemnicy przez sto lat, a symbolem ich posłannictwa stała się róża rozkwitająca w samym środku krzyża.

Róża oznacza tu duszę, która otwiera się dopiero wtedy, gdy przyjmie ciężar przemiany, krzyż zaś nie jest jedynie znakiem cierpienia, lecz skrzyżowaniem czterech żywiołów i dwóch osi świata, w którego centrum, jak uczy tradycja, człowiek może stać się tym, kim był od początku przeznaczony być.

Miniatura z traktatu Splendor Solis: Król Słońca i Królowa Księżyca spotykają się pod podwójnym słońcem, w ramie z malarstwa kwiatowego

pytania zadawane półgłosem

Najczęstsze pytania

Czym jest ezoteryka zachodnia?

+

Ezoteryka zachodnia to nazwa, którą współczesna nauka, zwłaszcza szkoła Antoine’a Faivre’a i Wouter J. Hanegraaffa, określa splot nurtów duchowych i intelektualnych obecnych w kulturze europejskiej od późnego antyku do dziś: hermetyzm, neoplatonizm, alchemię, kabałę chrześcijańską, astrologię, magię naturalną i ceremonialną oraz różokrzyżowość, połączone przekonaniem o istnieniu żywych odpowiedniości między człowiekiem a kosmosem i o możliwości przemiany duchowej poprzez poznanie.

Czym różni się okultyzm od ezoteryki?

+

Ezoteryka jest pojęciem szerszym i obejmuje całą tradycję wiedzy przeznaczonej dla wtajemniczonych, natomiast okultyzm, jako termin upowszechniony w XIX wieku przez Éliphasa Léviego, oznacza nowożytną próbę systematyzacji tej wiedzy i pogodzenia jej z językiem nauki, czego owocem były takie zakony jak Hermetic Order of the Golden Dawn.

Czy księgi w bibliotece Theia są dostępne po polsku?

+

Tak. Każde wydanie w bibliotece jest przekładem na język polski, przygotowanym według wskazanego wydania źródłowego, opatrzonym wstępem, przypisami i jednolitym układem typograficznym, który ułatwia wielogodzinną lekturę na tablecie, komputerze i telefonie.

Jak najwygodniej czytać książki na tablecie?

+

Czytnik Theia pozwala powiększać i zmniejszać pismo, wybierać między krojem szeryfowym a bezszeryfowym, przełączać tło jasne, sepię i tryb nocny, a także zapamiętuje miejsce, w którym przerwano lekturę, dzięki czemu po powrocie do księgi można od razu podjąć czytanie od tego samego akapitu.

Od czego zacząć studia nad hermetyzmem?

+

Najlepiej zacząć od Tablicy Szmaragdowej i Pojmandra, czyli pierwszego traktatu Corpus Hermeticum, ponieważ w tych dwóch krótkich tekstach zawarto zasady, do których odwołuje się niemal cała późniejsza tradycja: jedność wszystkiego, co istnieje, odpowiedniość między górą a dołem oraz drogę powrotu duszy do jej źródła.

Portal Adepta

Pełne wydania ksiąg, zapamiętywanie miejsca lektury na wszystkich urządzeniach i zakładki osobiste są dostępne dla czytelników, którym Zakon powierzył dostęp do biblioteki.

Otwórz Portal Adepta