Różokrzyż · 1908–1909
Wykłady o chrześcijaństwie różokrzyżowym
Przekład z angielskiego według wydania z 1939 roku
Max Heindel
Dwadzieścia wykładów Maxa Heindla wygłoszonych w 1908 roku: o śmierci i stanach pośmiertnych, ciałach subtelnych, odradzaniu się, astrologii i odżywianiu, a w części końcowej o ezoterycznym sensie Golgoty, gwiazdy betlejemskiej, Graala i Modlitwy Pańskiej.
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.
- Autor
- Max Heindel
- Tytuł oryginału
- The Rosicrucian Christianity Lectures
- Wydanie źródłowe
- 1908–1909
- Przekład
- z języka angielskiego
- Dział
- Różokrzyż
- Wydanie polskie
- Ordo Theia Philosophia
Quid disces
Czego się dowiesz
- 1Jak Heindel porównuje teorię materialistyczną, teologiczną i odradzania się
- 2Z jakich czterech ciał składa się człowiek według Rosicrucian Fellowship
- 3Jak opisuje czyściec, niebiosa i narodziny jako zdarzenie czworakie
- 4Dlaczego uważał mediumizm i hipnozę za szkodliwe dla duszy
- 5Jak odczytuje Parsifala, Graala i misterium Golgoty
Commentarius · ok. 3 min lektury
Komentarz do wydania
Wykłady założyciela Rosicrucian Fellowship
Max Heindel, właściwie Carl Louis von Grasshoff (1865–1919), urodził się w Danii, pracował jako inżynier okrętowy, a na początku XX wieku osiadł w Los Angeles, gdzie zbliżył się do Towarzystwa Teozoficznego. Zimę 1907–1908 spędził w Niemczech. Według jego własnej relacji, powtórzonej w przedmowie tego wydania, nawiązał wtedy kontakt ze Starszymi Braćmi Zakonu Różokrzyżowców, od których otrzymał treść swojej nauki. Wiadomo zarazem, że słuchał w tym czasie wykładów Rudolfa Steinera, a pierwsze wydanie jego głównego dzieła, The Rosicrucian Cosmo-Conception, nosiło dedykację dla Steinera, później usuniętą. Kwestia, ile Heindel zawdzięcza antropozofii, a ile przypisywanemu sobie objawieniu, pozostaje sporna i warto ją mieć w pamięci przy lekturze.
Dwadzieścia wykładów zebranych w tym tomie Heindel wygłosił, jak podaje przedmowa, w listopadzie 1908 roku w Columbus w stanie Ohio, a następnie powielał i rozdawał słuchaczom w kolejnych miastach. Wkrótce wydrukowano je w broszurach w Chicago, równolegle z Kosmokoncepcją. W 1909 roku Heindel założył Rosicrucian Fellowship, a w 1911 roku jej siedzibę w Oceanside w Kalifornii. Przedmowę do zbiorowego wydania napisała w 1939 roku wdowa po nim, Augusta Foss Heindel.
Od zagadki śmierci do Graala
Cykl ma wyraźny porządek. Pierwsze wykłady stawiają pytanie o sens życia i śmierci: Heindel zestawia teorię materialistyczną, teologiczną i trzecią, opartą na prawie odradzania się, i przekonuje, że tylko ta ostatnia zgadza się z faktami i z metodami natury. Kolejne opisują budowę człowieka – ciało gęste, ciało witalne, ciało pożądań i umysł – oraz światy niewidzialne, a następnie sen, trans, hipnozę, mediumizm i obłęd jako różne stany rozluźnienia więzi między tymi ciałami. Dalej idą wykłady o pośmiertnym oczyszczeniu w czyśćcu, rozumianym jako działanie bezosobowego prawa konsekwencji, o życiu w niebiosach i o narodzinach jako zdarzeniu czworakim, w którym kolejno rodzą się poszczególne ciała człowieka.
Środkowa część książki ma charakter bardziej praktyczny i interpretacyjny: wykład o odżywianiu i przedłużonej młodości, o astronomicznych alegoriach Biblii, o astrologii i jej granicach, o różnicy między widzeniem duchowym a wglądem. Ostatnia część przechodzi do chrześcijańskiej mistyki w ezoterycznym odczytaniu: Parsifal Wagnera, aniołowie jako czynniki ewolucji, Lucyfer i pochodzenie cierpienia, misterium Golgoty i krwi oczyszczającej, gwiazda betlejemska, Graal, Modlitwa Pańska. W tych wykładach Heindel konsekwentnie czyta Ewangelie jako opis wydarzeń kosmicznych: ukrzyżowanie jest dla niego chwilą, w której duch Chrystusa wniknął w Ziemię i zaczął ją od wewnątrz przemieniać, a Modlitwa Pańska – formułą, w której każda prośba odpowiada jednemu z ciał człowieka. Takie odczytanie zapowiada już przedmowa, obiecująca wyjaśnienie „tajemnic ukrytych w Biblii” i przywrócenie ludzi, odstręczonych przez materializm, do religii chrześcijańskiej. Zamykają cykl rozważania o „nadchodzącej sile” – z nawiązaniem do vrilu z powieści Edwarda Bulwer-Lyttona – i o przyszłej wspólnocie ludzkości.
Chrześcijaństwo różokrzyżowe – co to znaczy
Nazwa wymaga wyjaśnienia. Heindel nie przekazuje nauki historycznych różokrzyżowców z XVII wieku, których manifesty nie zawierały rozbudowanej kosmologii tego rodzaju. Jego system to nowoczesna synteza: teozoficzna nauka o ciałach subtelnych, reinkarnacji i karmie, w dużej mierze zbieżna z wczesną antropozofią, połączona z ezoterycznym odczytaniem Biblii i figurą Chrystusa jako centrum ewolucji kosmicznej. Odróżnia go od teozofii Bławatskiej wyraźnie chrześcijański charakter, nacisk na służbę, modlitwę i czystość życia, a także sprzeciw wobec biernego mediumizmu, który Heindel uważał za szkodliwy dla ewolucji duszy.
Zasadnicze dla tej książki jest przekonanie, że wiedza o światach duchowych może być „naukowa” i sprawdzalna przez każdego, kto rozwinie uśpiony „szósty zmysł”. Heindel mówi o wynikach badań jasnowidzów tak, jak podróżnik mówi o dalekim kraju, i wiele jego twierdzeń o fizjologii, odżywianiu czy dziejach ludzkości podaje w trybie stwierdzenia faktu. Czytelnik powinien widzieć w nich wypowiedzi wiary i doświadczenia wewnętrznego, a nie wnioski nauki; dotyczy to także uwag o rasach, typowych dla ezoteryki tej epoki i dziś historycznie przestarzałych.
Jak czytać
To najprzystępniejszy wykład myśli Heindla, pisany językiem prelegenta, z licznymi przykładami i odwołaniami do Biblii oraz do Fausta Goethego. Może służyć jako wprowadzenie do Kosmokoncepcji, z której zaczerpnięto diagramy i z którą wykłady stale się pokrywają. Kto zna już Steinera, dostrzeże wiele wspólnych schematów i będzie mógł ocenić, gdzie Heindel upraszcza, a gdzie rozwija po swojemu.
Książkę najlepiej czytać w całości i po kolei, bo późniejsze wykłady o Chrystusie i Graalu zakładają naukę o ciałach i światach z początkowych. Wartością dla historyka idei jest to, że pokazuje, jak na początku XX wieku w Ameryce odnowiono nazwę różokrzyża, nadając jej treść ezoterycznego chrześcijaństwa, które do dziś ma swoich wyznawców.
Tolle, lege
Wykłady o chrześcijaństwie różokrzyżowym
Max Heindel
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.