Teozofia · 1910–1911
Życie wewnętrzne
Przekład z angielskiego
Charles Webster Leadbeater
Rozmowy teozoficzne, które C. W. Leadbeater prowadził w Adyarze w 1909 roku, wydane w dwóch tomach: o Mistrzach i ścieżce, religii, ciałach człowieka, życiu pośmiertnym, pracy astralnej, myślokształtach, zdolnościach psychicznych, rasach, reinkarnacji i karmie.
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.
- Autor
- Charles Webster Leadbeater
- Tytuł oryginału
- The Inner Life
- Wydanie źródłowe
- 1910–1911
- Przekład
- z języka angielskiego
- Dział
- Teozofia
- Wydanie polskie
- Ordo Theia Philosophia
Quid disces
Czego się dowiesz
- 1Jak powstały rozmowy teozoficzne prowadzone w Adyarze w 1909 roku
- 2Kim według Leadbeatera są Mistrzowie i jak wygląda droga ucznia
- 3Czym są ego, ciało przyczynowe, mentalne i astralne
- 4Na czym polega praca astralna niewidzialnych pomocników podczas snu
- 5Jak teozofia drugiego pokolenia ujmuje życie pośmiertne i karmę
- 6Dlaczego teoria ras-korzeni jest dziś uważana za przestarzałą
Commentarius · ok. 3 min lektury
Komentarz do wydania
Rozmowy na dachu w Adyarze
Życie wewnętrzne Charlesa Webstera Leadbeatera nie jest traktatem pisanym od początku do końca, lecz zapisem rozmów. Nota autora wyjaśnia ich pochodzenie: gdy przewodnicząca Towarzystwa Teozoficznego, Annie Besant, podróżowała po Anglii i Ameryce, Leadbeater prowadził codzienne spotkania z uczniami w głównej siedzibie Towarzystwa w Adyarze pod Madrasem. Mówił swobodnie i odpowiadał na setki pytań, a wszystko notowano stenograficznie. Tam, gdzie jakiś temat rozwinął później w artykule dla „The Theosophist” lub „The Adyar Bulletin”, przedrukowano artykuł zamiast stenogramu. Pierwszy tom ukazał się w 1910 roku z przedmową Besant, drugi w roku następnym. Niniejsze wydanie obejmuje oba.
Leadbeater był wówczas jedną z najważniejszych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych postaci ruchu. Kilka lat wcześniej, w 1906 roku, musiał wystąpić z Towarzystwa wskutek skandalu dotyczącego jego rad udzielanych chłopcom, a do Adyaru wrócił po wyborze Besant na przewodniczącą. Rozmowy z tego okresu pokazują go jako nauczyciela, który mówi z pozycji jasnowidza: przedstawia wyniki „najnowszych badań” prowadzonych, jak twierdził, przy użyciu zmysłów wyższych planów. Ton jest przy tym swobodny i bezpośredni: Leadbeater odpowiada na pytania o sprawy osobiste, o lęk przed śmiercią, o zmarłych krewnych, o to, jak żyć w świecie, który nie podziela teozoficznych przekonań. Dzięki temu książka mówi wiele nie tylko o doktrynie, ale i o tym, czym żyła wspólnota w Adyarze na początku XX wieku.
Od Mistrzów do karmy
Książka dzieli się na czternaście części. Tom pierwszy zaczyna się od tematu najbliższego słuchaczom: Mistrzów, członków Wielkiego Białego Bractwa, i drogi, która do Nich prowadzi, czyli stopni uczniostwa i inicjacji. Leadbeater stara się tu przybliżyć Mistrzów jako istoty bliskie i dostępne, a nie odległe niczym anioły. Następują części o religii, o postawie teozoficznej w życiu codziennym, o wyższych planach istnienia oraz o ego i jego wehikułach, czyli ciałach przyczynowym, mentalnym, astralnym i fizycznym.
Tom drugi przechodzi do tematów bardziej praktycznych i „badawczych”. Omawia życie pośmiertne i stan duszy na planie astralnym, pracę astralną, którą uczeń może wykonywać we śnie jako niewidzialny pomocnik, ciało mentalne i potęgę myśli, rozwój zdolności psychicznych, devy i duchy natury, a następnie obszerną część o światach i rasach ludzkich. Dalej następują reinkarnacja, karma i na zakończenie rozdział o Towarzystwie Teozoficznym i jego założycielach. Forma pytań i odpowiedzi sprawia, że w obrębie części tematy zmieniają się szybko, a niektóre kwestie powracają kilkakrotnie, co autor sam przyznaje. Najobszerniejsze są części o Mistrzach i ścieżce, o ego i jego wehikułach oraz o światach i rasach, a więc te, w których Leadbeater najmocniej występuje jako jasnowidzący badacz. Części krótsze, jak ta o devach i duchach natury, mają charakter uzupełnień do jego wcześniejszych książek.
Teozofia drugiego pokolenia
Dla historyka ezoteryki Życie wewnętrzne jest dobrym okazem tego, co nazywa się teozofią drugiego pokolenia. Bławatska budowała swój system z rozległych lektur i polemik z nauką i religią; Leadbeater i Besant przekształcili go w spójną, przystępną naukę o planach, ciałach subtelnych i ścieżce ucznia, opartą w dużej mierze na deklarowanych obserwacjach jasnowidzących. Wiele pojęć, które dziś funkcjonują w szeroko rozumianej duchowości, od aury i myślokształtów po pomocników niewidzialnych, zostało spopularyzowanych właśnie w tej wersji.
Książka ma też wymiar duszpasterski. Leadbeater dużo mówi o postawie: o pogodzie ducha, o unikaniu krytykanctwa i zamartwiania się, o pracy dla innych jako najpewniejszym sposobie postępu. Te partie są najbardziej uniwersalne i najłatwiej je czytać niezależnie od przyjęcia teozoficznej kosmologii. Ciekawa jest też część o religii, w której Leadbeater, sam niegdyś duchowny anglikański, mówi o chrześcijaństwie i innych wyznaniach z pozycji, która nie odrzuca ich, lecz widzi w nich różne drogi do tej samej mądrości. Kilka lat później został biskupem Liberalnego Kościoła Katolickiego, co pokazuje, że ten pogląd nie był dla niego jedynie teoretyczny.
Na co uważać
Czytelnik powinien pamiętać, że twierdzenia o Mistrzach, wyższych planach czy przeszłych wcieleniach opierają się tu wyłącznie na autorytecie samego Leadbeatera. Już współcześni, w tym część teozofów wiernych Bławatskiej, zarzucali mu odejście od jej nauki, a jego późniejsze rewelacje, zwłaszcza związane z ogłoszeniem Jiddu Krishnamurtiego przyszłym Nauczycielem Świata, mocno podważyły zaufanie do tych „badań”. Część o rasach ludzkich jest dziś szczególnie problematyczna: hierarchiczna teoria ras-korzeni i podrasy, oceniane według rzekomego stopnia rozwoju, należy do najbardziej przestarzałych i spornych elementów myśli teozoficznej i trzeba ją czytać krytycznie, jako dokument epoki.
Lektura nie jest trudna językowo; to proza mówiona, rzeczowa, często obrazowa. Trudność polega raczej na rozproszeniu materiału. Najlepiej czytać książkę tematami, wybierając części według zainteresowań, a osobom nowym w teozofii polecić wcześniej krótki wykład systemu, aby rozumiały terminy, którymi Leadbeater posługuje się jak czymś oczywistym.
Tolle, lege
Życie wewnętrzne
Charles Webster Leadbeater
Bez subskrypcji czytnik pokazuje pierwsze 6% stron. Całość przeczytasz w subskrypcji.