Elekcje – jak wybrać czas operacji

Chwila, w której dzieło się zaczyna

Elekcja to w astrologii tradycyjnej wybór chwili rozpoczęcia dzieła tak, aby niebo w tym momencie sprzyjało jego celowi. Księżyc i planeta odpowiadająca sprawie mają być w dobrym stanie, a planety szkodliwe nie mogą mieć nad nimi władzy. Zasada jest prosta: to, co się rozpoczyna, nosi w sobie niebo chwili swego początku. W magii planetarnej elekcja wyznacza czas sporządzenia talizmanu, konsekracji narzędzia, rozpoczęcia cyklu modlitw lub inwokacji.

Reguły wyboru chwili znał już Doroteusz z Sydonu, autor poematu astrologicznego w pięciu księgach. Do magii zachodniej reguły elekcyjne przeszły przez dwa dzieła. Pierwszym jest łaciński Picatrix, przekład arabskiego Ghajat al-hakim, który powołuje się wprost na naukę „Dorotiusa” o ascendencie, Księżycu i władcy jej domu. Drugim jest De occulta philosophia Henryka Korneliusza Agryppy. W drugiej księdze Agryppa poświęca rozdział dwudziesty dziewiąty obserwacji nieba, koniecznej w każdym dziele magicznym, a trzydziesty temu, kiedy planety działają najsilniej. Oba dzieła łączą rachunek nieba z doborem materii, obrazów i imion, bo dzieło przyjmuje moc planety tylko wtedy, gdy materia, słowo i chwila mówią jednym głosem.

Planeta sprawy i jej godności

Każda operacja ma swoją planetę, która w elekcji jest znacznikiem (significator) sprawy. Saturn rządzi sprawami trwałości, ziemi, granic i długiego wysiłku. Jowisz rządzi pomyślnością, łaską możnych, porządkiem i prawem. Mars rządzi siłą, odwagą i walką, Słońce godnością, zdrowiem i władzą. Wenus odpowiada za miłość, przyjaźń, zgodę i sztukę, Merkury za naukę, mowę, pismo i handel. Księżyc rządzi podróżami, snami, wodami i wszystkim, co zmienne.

Moc planety zależy od znaku, w którym stoi. Każda planeta ma dom i znak wywyższenia:

• Słońce rządzi Lwem i jest wywyższone w Baranie.
• Księżyc rządzi Rakiem i jest wywyższony w Byku.
• Merkury rządzi Bliźniętami i Panną, a wywyższony jest w Pannie.
• Wenus rządzi Bykiem i Wagą, a wywyższona jest w Rybach.
• Mars rządzi Baranem i Skorpionem, a wywyższony jest w Koziorożcu.
• Jowisz rządzi Strzelcem i Rybami, a wywyższony jest w Raku.
• Saturn rządzi Koziorożcem i Wodnikiem, a wywyższony jest w Wadze.

Znak przeciwległy do domu jest wygnaniem planety, a przeciwległy do wywyższenia jej upadkiem. Planeta w domu lub wywyższeniu działa jak gospodarz u siebie, swobodnie i zgodnie ze swoją naturą. W wygnaniu lub upadku działa jak gość w obcym domu: słabo albo na opak. Ruch wsteczny oznacza cofanie się i opóźnienie dzieła. Planeta stojąca w tym samym znaku co Słońce i bliżej niż osiem stopni i trzydzieści minut od niego jest według Williama Lilly’ego spalona (combusta), bo jej światło ginie w blasku silniejszego. Agryppa uczy, że planety są potężne, gdy stoją w domu, wywyższeniu, trygonie, termie lub obliczu, bez spalenia, w ruchu prostym, w kątach figury, zwłaszcza na ascendencie i w dziesiątym domu, albo w domach następujących. Wszystkie planety, pisze, lękają się koniunkcji ze Słońcem, a cieszą się z jego trygonu i sekstyla.

Dzień, godzina i Księżyc

Godziny planetarne liczy się od wschodu Słońca. Czas od wschodu do zachodu dzieli się na dwanaście równych części, czyli godzin dnia, a czas od zachodu do następnego wschodu na dwanaście godzin nocy. Latem godziny dnia są dłuższe od godzin nocy, zimą krótsze. Pierwszej godzinie dnia przewodzi planeta dnia, a kolejnym planety w porządku chaldejskim: Saturn, Jowisz, Mars, Słońce, Wenus, Merkury, Księżyc, i znów Saturn. Z tego porządku wynikają dni tygodnia. Niedziela należy do Słońca, poniedziałek do Księżyca, wtorek do Marsa, środa do Merkurego, czwartek do Jowisza, piątek do Wenus, a sobota do Saturna.

Księżyc ma w elekcji pierwszeństwo przed wszystkim innym. Picatrix każe: „Zważaj na Księżyc we wszystkich swoich dziełach, bo jest ważniejszy niż wszystkie inne planety”. Przyjmuje wpływy gwiazd i planet i przelewa je w rzeczy niższe tego świata. Agryppa mówi to samo: Księżyc jest ostatnim odbiorcą wpływów nieba, bez jego pośrednictwa nie można przyciągnąć mocy wyższych, a w żadnym dziele nie robi się niczego bez jego pomocy. Picatrix wylicza dwadzieścia osiem stacji Księżyca, które mędrcy Indii mieli za podstawę wszystkich obrzędów i elekcji, i każdej przypisuje dzieła, które w niej się udają. Agryppa podaje te same stacje w rozdziale trzydziestym trzecim. Kto pracuje według tych tablic, sprawdza także stację. Księżyc w złym stanie psuje elekcję, choćby wszystko inne się zgadzało.

Zły stan Księżyca ma kilka postaci. Agryppa wylicza je w rozdziale trzydziestym. Księżyc nie może być na drodze spalonej (via combusta) ani wolny w biegu, ani w zaćmieniu, ani spalony przez Słońce. Nie może stać w opozycji do Słońca ani być pozbawiony światła, a Mars i Saturn nie mogą mu przeszkadzać. Lilly określa drogę spaloną jako ostatnie piętnaście stopni Wagi i pierwsze piętnaście Skorpiona. Dodaje też pusty bieg (void of course): Księżyc, który nie tworzy już żadnego aspektu przed wyjściem ze znaku, sprawia, że sprawy idą ciężko.

Wybór chwili krok po kroku

Warunki sprawdza się od najważniejszych do drugorzędnych. Gdy zawodzi któryś z pierwszych, szuka się innego terminu, zamiast nadrabiać brak kolejnymi warunkami.

1. Określ dzieło jednym zdaniem i przypisz mu planetę-znacznik. Rozstrzygnij, czy dzieło ma coś pomnożyć i zbudować, czy usunąć i zakończyć.
2. Wybierz fazę Księżyca. Picatrix uczy, że Księżyc przybywający służy wszystkiemu, co ma się pomnożyć, a ubywający dziełom umniejszenia. Odrzuć dni bezpośrednio przy nowiu, gdy Księżyc jest spalony.
3. Wyklucz chwile, w których Księżyc zmierza do złego aspektu z Marsem lub Saturnem, jest w pustym biegu albo przechodzi drogą spaloną. Sprawdź także stację Księżyca.
4. Spośród pozostałych dni wybierz dzień planety-znacznika. Gdy dzień planety wypada przy złym stanie Księżyca, przesuń operację o tydzień, ale nie rezygnuj z warunku Księżyca.
5. W wybranym dniu wylicz godziny planetarne od wschodu Słońca dla miejsca operacji i znajdź godzinę planety-znacznika. Zanotuj jej początek i koniec, a dzieło zaczynaj w jej pierwszej połowie, nigdy na granicy dwóch godzin.
6. Sprawdź w efemerydach znacznik. Niech stoi w domu lub wywyższeniu, porusza się prosto i nie jest spalony. Odrzuć co najmniej jego wygnanie i upadek.
7. Sprawdź aspekty, do których zmierzają znacznik i Księżyc. Trygony i sekstyle z Jowiszem i Wenus oraz aspekt Księżyca do znacznika wzmacniają elekcję. Kwadratury i opozycje z Marsem i Saturnem ją psują.
8. Postaw figurę nieba na wybraną chwilę i sprawdź, w którym domu stoi znacznik. Najlepszy jest dom pierwszy albo dziesiąty, potem inny kątowy, a dalej domy następujące po kątach. Unikaj domów upadających, zwłaszcza szóstego i dwunastego. Dopilnuj, jak każe Agryppa, by szczęśliwe były kąty ascendentu, dziesiątego i siódmego domu, a także władca ascendentu i miejsca Słońca i Księżyca.
9. Zapisz w dzienniku wybraną chwilę, warunki, które spełnia, i te, z których zrezygnowałeś. Po operacji dopisz godzinę rozpoczęcia i zakończenia, przebieg i wynik.

Aspekt zbliżający się i oddalający

W elekcji liczy się przede wszystkim to, do czego Księżyc i znacznik zmierzają, a nie to, co już minęły. Księżyc, który właśnie przeszedł kwadraturę z Saturnem, oddala się od niej i nie przenosi jej na nowe dzieło. Księżyc, który do takiej kwadratury dopiero zmierza, niesie ją w przyszłość tego, co się zaczyna. Tak samo jest z dobrymi aspektami. Trygon z Jowiszem, do którego Księżyc się zbliża, jest obietnicą pomocy. Trygon, który już minął, jest tylko wspomnieniem. Dlatego patrzy się na najbliższe godziny i dni po wybranej chwili.

Dzień i godzina planety są warunkiem najłatwiejszym do spełnienia, więc łatwo go przecenić. Heptameron przypisywany Piotrowi z Abano poprzestaje na dniu i godzinie planety oraz na Księżycu przybywającym i niespalonym. Agryppa wymaga więcej. Każe obserwować samą planetę na niebie: jej znak, dom, moc i aspekty. Czwartek w godzinie Jowisza przy Jowiszu w Koziorożcu, czyli w jego upadku, i Księżycu zmierzającym do kwadratury z Saturnem, jest według tej reguły złą chwilą dla dzieła jowiszowego.

Miejsce i czas zegarowy

Godziny planetarne i domy figury zależą od współrzędnych miejsca operacji. Godziny wyliczone dla innego miasta mogą przesunąć dzieło w sąsiednią godzinę. Efemerydy podaje się zwykle w czasie uniwersalnym, a kalendarz w czasie strefowym, a czas letni przesuwa wszystkie godziny o jedną. Znaki zodiaku, o których mówią reguły, są znakami tropikalnymi i nie należy ich mylić z gwiazdozbiorami o tych samych nazwach.

Wybór chwili bez skazy zdarza się rzadko, a dawni autorzy sami uczyli wyznaczania pierwszeństwa. Najpierw Księżyc, potem znacznik, dalej dzień i godzina, na końcu figura. Picatrix, za Dorotiusem, radzi na wypadek dzieła pilnego, gdy Księżyc stoi źle: niech Księżyc odpada od ascendentu i nie ma w nim udziału, a na ascendencie stanie planeta szczęśliwa. Kto zna swój horoskop urodzeniowy, uwzględnia go za Agryppą. Planety szkodliwe mają w elekcji stać słabo, chyba że są znacznikami dzieła albo panowały w horoskopie urodzeniowym lub w jego rewolucji. Wtedy nie wolno ich osłabiać.

Elekcja w rytmie pracy

Elekcję przygotowuje się z wyprzedzeniem. Raz w miesiącu przegląda się efemerydy i zaznacza w kalendarzu dni, w których Księżyc i planety potrzebne do zamierzonych dzieł są w dobrym stanie. Decyzja nie zapada wtedy w ostatniej chwili, a wybór między kilkoma terminami jest spokojnym porównaniem.

Dziennik elekcji prowadzi się obok dziennika magicznego. Każdy wpis zawiera dzieło i planetę, datę, godzinę i miejsce, stan Księżyca i znacznika, spełnione i pominięte warunki oraz wynik. Po roku taki zapis pokazuje, jak układają się dzieła operatora na tle nieba i które warunki zaniedbuje najczęściej.