Kwadraty magiczne i pieczęcie planet

Tablice planet

Kwadrat magiczny to tablica liczb ułożonych tak, że suma każdego rzędu, każdej kolumny i obu przekątnych jest taka sama. W magii zachodniej siedem takich tablic przypisano siedmiu planetom, a kanoniczny zestaw podał Henryk Korneliusz Agryppa w drugiej księdze De occulta philosophia (1533), w rozdziale dwudziestym drugim: „O tablicach planet, ich mocach i kształtach oraz o tym, jakie imiona Boże, inteligencje i duchy są nad nimi postawione”. Złoty Brzask i cała późniejsza magia ceremonialna nazywają je hebrajskim słowem kamea, czyli amulet.

Tablica ma w praktyce dwa zastosowania. Jest znakiem planety: ryje się ją na płytce z metalu planety i nosi albo przechowuje jako talizman. Jest też siatką, na której kreśli się znaki imion – linie łączące pola odpowiadające kolejnym literom imienia. Pierwsze zastosowanie opisuje sam Agryppa. Drugie zostawia czytelnikowi: jak pieczęcie i znaki duchów wyprowadza się z tych tablic, pisze, „mądry badacz, który zrozumie sprawdzanie tych tablic, łatwo odnajdzie”. Metodę wyłożył dopiero Israel Regardie w czwartym tomie The Golden Dawn (1940), zaznaczając, że w czasie jego członkostwa wiedza o niej w zakonie całkiem zanikła, a przełożeni usunęli kwadraty z wykładów wiedzy, twierdząc, że do liczb wkradły się błędy.

Siedem tablic Agryppy

Bok tablicy wynika z sefiry, której sferą jest planeta; Regardie pisze wprost, że przypisanie kwadratów planetom idzie za przypisaniem sefir na Drzewie Życia, i podaje przykład Merkurego, odniesionego do ósmej sefiry, Hod. Saturn, sfera Bina, ma więc tablicę 3 × 3, Jowisz 4 × 4, Mars 5 × 5, Słońce 6 × 6, Wenus 7 × 7, Merkury 8 × 8, Księżyc 9 × 9. Stała kwadratu, czyli suma jednego rzędu, wynosi dla boku n tyle, ile n razy (n² + 1), podzielone przez dwa: kolejno 15, 34, 65, 111, 175, 260 i 369. Suma całej tablicy jest n razy większa: 45, 136, 325, 666, 1225, 2080 i 3321. Agryppa podaje każdą z tych liczb przy swojej tablicy.

Te liczby są u Agryppy kluczem do imion. Nad każdą tablicą stoją imiona Boże, które wypełniają jej liczby, inteligencja ku dobremu i duch ku złemu:

• Saturn – imiona Boże Ab (3), Hod (9), Jah i Hod (po 15) oraz Jehowa rozciągnięte (45); inteligencja Agiel i duch Zazel, oba po 45.
• Jowisz – imię El Ab (34); inteligencja Johphiel i duch Hismael, oba po 136.
• Mars – imiona He (5) i Adonai (65); inteligencja Graphiel i duch Barzabel, oba po 325.
• Słońce – imiona Wau (6) i Eloh (36); inteligencja Nachiel (111) i duch Sorath (666).
• Wenus – inteligencja Hagiel (49), duch Kedemel (175) i inteligencje Bne Seraphim (1225).
• Merkury – imiona Asboga (8), Din i Doni (po 64); inteligencja Tiriel (260) i duch Taphthartharath (2080).
• Księżyc – imiona Hod (9) i Elim (81); duch Hasmodai (369), duch duchów Schedbarschemoth Schartathan i inteligencja inteligencji Malcha betharsithim hed beruah schehakim, obie po 3321.

Rachunek sprawdza się łatwo. Agiel, אגיאל, to alef, gimel, jod, alef i lamed: 1 + 3 + 10 + 1 + 30 = 45. Zazel, זאזל, to zajin, alef, zajin i lamed: 7 + 1 + 7 + 30 = 45.

Tablica Saturna ma u Agryppy postać: w górnym rzędzie 4, 9, 2, w środkowym 3, 5, 7, w dolnym 8, 1, 6. Moce tablic Agryppa podaje razem z metalem. Tablica Saturna wyryta na płytce ołowianej przy Saturnie szczęśliwym pomaga przy porodzie, czyni człowieka bezpiecznym i możnym i daje powodzenie w prośbach u książąt i władców; wyryta przy Saturnie nieszczęśliwym przeszkadza budowie i sadzeniu, strąca z zaszczytów i godności, sieje niezgodę i kłótnie i rozprasza wojsko. Tablicę Jowisza ryje się na srebrnej płytce przy Jowiszu potężnym i panującym, Marsa na płytce żelaznej albo na mieczu, Słońca na złotej płytce, Wenus na srebrnej, Merkurego na srebrze, cynie albo żółtym mosiądzu lub pisze na dziewiczym pergaminie, Księżyca na srebrze – za każdym razem przy planecie szczęśliwej. Ta sama tablica wykonana przy planecie nieszczęśliwej działa według Agryppy przeciwnie.

Kabała dziewięciu komnat

Wartości liter sięgają czterystu, a tablica Saturna ma dziewięć pól. Regardie podaje jako jedyny warunek kreślenia znaków na kamei kabałę dziewięciu komnat, nazywaną od liter dwóch pierwszych komnat Ajk Bekar (wym. ajk be-kar): w pierwszej komnacie stoją alef, jod i kof, o wartościach 1, 10 i 100, w drugiej bet, kaf i resz, o wartościach 2, 20 i 200, i tak dalej aż do dziewiątej. Litery i ich liczby sprowadza się do dziesiątek albo jedności, tak by trafiły na pole tablicy. Dla Saturna znaczy to odrzucenie zer: szin, równe 300, staje się trójką, taw, równe 400, czwórką, jod, równe 10, jedynką. Przy większych tablicach redukcja potrzebna jest rzadziej: w imieniu Taphthartharath na tablicy Merkurego taw, 400, sprowadza się do 40, a resz, 200, do 20.

Regardie podaje dwa przykłady. W imieniu Zazel redukcji wymaga tylko lamed, 30, który staje się trójką, więc linia biegnie przez pola 7 i 1, wraca do 7 i kończy na 3. Na pierwszej literze stawia się małe kółko, by pokazać, gdzie imię się zaczyna. Do nauki służy imię należące do tej samej planety, bo wtedy znak pozostaje w obrębie jednej sfery. Przykładem jest hebrajska nazwa Saturna, Szabtaj (wym. szab-taj), pisana literami szin, bet, taw, alef i jod.

Potrzebne są papier w kratkę albo gładki z linijką, ołówek, gumka, cienkopis w barwie planety albo czarny, tabela wartości liter hebrajskich i tekst Agryppy w wydaniu, które poprawia dawne druki. Donald Tyson, wydawca Trzech ksiąg filozofii tajemnej (1993), pisze, że wszystkie źródła tablic Agryppy są zepsute – łacińskie Opera, angielski przekład Freake'a i The Magus Barretta – a jeden błąd niszczy cały rachunek.

Kreślenie znaku krok po kroku

1. Narysuj siatkę 3 × 3 i wpisz liczby tablicy Saturna według Agryppy: 4, 9, 2 w górnym rzędzie, 3, 5, 7 w środkowym, 8, 1, 6 w dolnym.
2. Sprawdź, że każdy rząd, każda kolumna i obie przekątne dają 15; jeśli któraś suma się nie zgadza, popraw tablicę, zanim pójdziesz dalej.
3. Zapisz imię literami hebrajskimi, od prawej do lewej.
4. Pod każdą literą wpisz jej wartość; dla Szabtaj są to 300, 2, 400, 1 i 10.
5. Sprowadź wartości większe niż liczba pól do ich komnat, odrzucając zera; otrzymasz ciąg 3, 2, 4, 1, 1.
6. Znajdź pole pierwszej liczby i postaw w jego środku małe kółko, znak początku.
7. Prowadź jedną ciągłą linię przez środki kolejnych pól w porządku liczb, nie odrywając pióra.
8. Gdy dwie kolejne litery wypadają w tym samym polu, zaznacz to małą pętelką albo załamaniem linii.
9. Zakończ znak krótką kreską poprzeczną w polu ostatniej liczby.
10. Przerysuj linię na czystą kartę bez siatki, zachowując proporcje i kąty, i opisz ją imieniem, nazwą tablicy, datą i godziną planetarną wykonania.

Dla Szabtaj linia biegnie z pola 3 w środkowym rzędzie ukośnie w górę do pola 2, poziomo przez całą szerokość tablicy do pola 4, a potem ukośnie w dół do pola 1, gdzie podwójna jedynka i kreska zamykają rysunek. Powstaje figura z poziomym ramieniem u góry i dwiema przecinającymi się ukośnymi liniami.

Liczba, imię i znak

W nauce Agryppy tablica pośredniczy między liczbą a niebem. Tablice przedstawiają według niego boski porządek liczb niebieskich, wyciśnięty na ciałach niebieskich przez idee Boskiego Umysłu za pośrednictwem Duszy Świata. Planeta ma swoją liczbę, liczba ma swoje imiona, a imię daje się zapisać jako droga po polach tablicy. Znak nie jest dowolnym rysunkiem, lecz zapisem imienia w geometrii planety; to odróżnia tę metodę od sigili składanych swobodnie z liter zdania.

Agryppa drukuje obok tablic pieczęcie planet oraz znaki inteligencji i duchów. Regardie odróżnia oba rodzaje: znak imienia jest drogą po polach jego liter, a pieczęć planety jest symetryczną figurą, której linie przechodzą przez każdą liczbę tablicy, i staje się w ten sposób streszczeniem całej kamei. Budową pieczęci i znaków Agryppy zajął się w 1949 roku Karl Anton Nowotny na łamach Journal of the Warburg and Courtauld Institutes. Tyson dodaje, że znaki bywały dla ukrycia obracane albo odbijane, i bez znajomości ich budowy nie da się ich odnieść do tablic.

Najczęstsze błędy

Pierwszym błędem jest tablica przepisana z niepewnego źródła: dwie przestawione liczby dają zupełnie inny znak, dlatego sprawdzanie sum jest pierwszą częścią pracy. Drugim – odwrócenie kierunku pisma: hebrajskie słowo czyta się od prawej do lewej, a początek znaku stawia w polu pierwszej litery.

Trzecim jest mieszanie metod redukcji, na przykład sumowanie cyfr w jednym miejscu, a odrzucanie zer w innym. Wybraną metodę zapisuje się i trzyma się jej konsekwentnie. Czwartym jest pominięcie znaków początku i końca: bez kółka i kreski znak da się odczytać w obie strony, czyli jako dwa różne imiona. Piątym – niedbałe przerysowanie, w którym giną kąty i proporcje, a z nimi związek znaku z tablicą.

Tablice w rytmie tygodnia planet

Tablice buduje się po jednej, w dniu i godzinie jej planety: w sobotę Saturna, w czwartek Jowisza, we wtorek Marsa, w niedzielę Słońca, w piątek Wenus, w środę Merkurego, w poniedziałek Księżyca. Każdą sprawdza się sumami, a potem wykreśla na niej znaki inteligencji i ducha i porównuje z pieczęciami w wydaniu Agryppy; Regardie radzi uczniowi, by spróbował wyprowadzić je sam. Różnice pokazują, jaką redukcję przyjmował autor albo wydawca.

Gotowe tablice i znaki przechowuje się w jednym zeszycie, z datą, godziną planetarną, użytym źródłem i notą o trudnościach. Po siedmiu dniach planet powstaje sprawdzony komplet kamei, gotowy do pracy talizmanicznej: tablicę z tego zeszytu przenosi się na płytkę z metalu planety przy planecie szczęśliwej, tak jak każe Agryppa.