Geomancja

Sztuka kropek

Geomancja jest sztuką wróżebną, w której z szesnastu losowo nakreślonych rzędów znaków wyprowadza się cztery figury wyjściowe, a z nich – według stałych reguł dodawania – całą tarczę zakończoną figurą Sędziego oraz figurę dwunastu domów nieba, z której odczytuje się odpowiedź na postawione pytanie. Każda figura ma cztery poziomy, a na każdym stoi jedna albo dwie kropki; daje to szesnaście możliwych figur. Łacińska nazwa geomantia znaczy „wróżenie z ziemi”, bo pierwotnie znaki kreślono na piasku albo w ziemi.

Sztuka przyszła do łacińskiej Europy w XII wieku z kręgu arabskiego, gdzie nazywano ją ʿilm al-raml, „nauką piasku”; jednym z jej pierwszych tłumaczy był Hugo z Santalli. Henryk Korneliusz Agryppa omówił figury w drugiej księdze De occulta philosophia, przypisując je planetom, a krótki podręcznik In geomanticam disciplinam lectura, krążący pod jego imieniem, wszedł w 1655 roku do angielskiego przekładu Roberta Turnera razem z tak zwaną Czwartą księgą. Złoty Brzask uczył geomancji z własnego wykładu, który opublikował Israel Regardie w The Golden Dawn; Aleister Crowley opracował go jako Liber Gaias, księgę XCVI, w drugim numerze The Equinox (1909).

Ziemia jest żywiołem tej sztuki. Wykład zakonu nazywa geomancję wróżbą przez żywioł Ziemi i z Ziemi, a Regardie mówi o więzi magicznej między wróżącym a geniuszami geomantycznymi; dlatego zaleca kreślić znaki w poświęconej czarnej ziemi albo piasku pustynnym, w skrzynce przeznaczonej tylko do tego celu.

Pytanie, władca i pentagram

Dobrze postawione pytanie dotyczy jednej sprawy i jest zapisane jednym zdaniem. Pytanie podwójne („czy zmienić pracę i przeprowadzić się?”) i mgliste („co mnie czeka?”) daje figurę, której nie da się odczytać, bo nie wiadomo, do którego domu nieba należy.

Pytanie przypisuje się planecie, która nim włada. Według Liber Gaias i wykładu zakonu Saturnowi podlegają rolnictwo, smutek i śmierć; Jowiszowi pomyślność, uczty i godności kościelne; Marsowi wojna, zwycięstwo i walka; Słońcu władza, urzędy i powodzenie; Wenus miłość, muzyka i przyjemność; Merkuremu nauka, wiedza i szalbierstwo; Księżycowi podróże i połowy. Władcą (Ruler) jest duch planety, ten sam, którego imię podają tablice Agryppy: Saturnowi Zazel, Jowiszowi Hismael, Marsowi Bartzabel, Słońcu Sorath, Wenus Kedemel, Merkuremu Taftartarat, Księżycowi Chasmodaj. Oprócz władców Liber Gaias przypisuje każdej figurze geniusza, anioła jej znaku zodiaku, na przykład Puer Malchidaela, a Carcer Hanaela.

U góry czystego arkusza, nigdy wcześniej do niczego nieużytego, albo na powierzchni poświęconej ziemi kreśli się przywołujący pentagram Ziemi, prowadząc pierwszą linię od szczytu do lewego dolnego wierzchołka i starannie domykając kąt; jeśli pentagram ma być otoczony kołem, koło kreśli się najpierw. W środku pentagramu umieszcza się pieczęć władcy pytania. Regardie dodaje, że zwyczajowo wymawia się na głos imię władcy, jakby go wzywając, i krótkie zdanie o sprawie wróżby. Pod spodem zapisuje się pytanie, datę i godzinę.

Przebieg: od kropek do Sędziego

Każdą figurę czyta się z góry na dół, poziom po poziomie. Dwie figury dodaje się poziom po poziomie: suma nieparzysta daje jedną kropkę, parzysta – dwie.

1. Nakreśl pentagram Ziemi z pieczęcią władcy, wymów jego imię i zapisz pytanie z datą i godziną.
2. Utkwij uwagę w pieczęci, rozważaj pytanie i luźno trzymanym ołówkiem nakreśl szesnaście rzędów kropek lub kresek, nie licząc ich w trakcie i nie odrywając ręki od papieru, dopóki wszystkie szesnaście nie będzie gotowe.
3. Policz znaki w każdym rzędzie i zapisz obok jedną kropkę dla liczby nieparzystej albo dwie dla parzystej.
4. Złóż Matki: rzędy od pierwszego do czwartego dają z góry na dół Pierwszą Matkę, rzędy od piątego do ósmego Drugą, kolejne czwórki Trzecią i Czwartą.
5. Wyprowadź Córki, czytając Matki w poprzek: głowy czterech Matek tworzą Pierwszą Córkę, szyje Drugą, tułowia Trzecią, a stopy Czwartą.
6. Dodaj parami Matki i Córki, by otrzymać cztery Siostrzenice: Matkę I z II, Matkę III z IV, Córkę I z II oraz Córkę III z IV.
7. Dodaj Siostrzenice I i II, by otrzymać Prawego Świadka, a III i IV, by otrzymać Lewego Świadka.
8. Dodaj obu Świadków; wynik jest Sędzią i zawsze ma parzystą liczbę kropek, co sprawdza rachunek.
9. Dodaj Sędziego do Pierwszej Matki, jak każe Liber Gaias, albo – według wykładu zakonu – do figury w domu, do którego należy pytanie; wynik jest Pojednawcą, szesnastą figurą, pomocną w sądzie.
10. Rozmieść dwanaście pierwszych figur w domach nieba: Pierwszą Matkę w dziesiątym, Drugą w pierwszym, Trzecią w czwartym, Czwartą w siódmym, Pierwszą Córkę w jedenastym, Drugą w drugim, Trzecią w piątym, Czwartą w ósmym, Siostrzenice kolejno w dwunastym, trzecim, szóstym i dziewiątym.
11. Jeśli w domu pierwszym stoi Rubeus albo Cauda Draconis, zniszcz figurę bez rozważania; w przeciwnym razie odczytaj figurę w domu pytania, jej siłę i aspekty, a na końcu figurę w domu czwartym, która oznacza koniec sprawy.

Matki rozpisuje się w rzędzie od prawej strony do lewej, dla wygody rachunku: Pierwsza Matka stoi w prawym górnym rogu, Czwarta Córka w lewym. Wykład zakonu przypisuje Pierwszą Matkę Południu, Drugą Wschodowi, Trzecią Północy, a Czwartą Zachodowi.

Przykład: jedna tarcza do końca

Niech pierwsze cztery rzędy liczą czternaście, dziewięć, dwanaście i jedenaście znaków. Daje to dwie, jedną, dwie i jedną kropkę, czyli Acquisitio. Niech dalsze czwórki rzędów dadzą Puer, Carcer i Laetitia. To są cztery Matki.

Czytając je w poprzek, otrzymujemy Córki. Głowy Matek to kolejno dwie, jedna, jedna, jedna kropka – Caput Draconis. Szyje: jedna, jedna, dwie, dwie – Fortuna Minor. Tułowia: wszędzie po dwie – Populus. Stopy: jedna, jedna, jedna, dwie – Cauda Draconis.

Acquisitio z Puer daje Laetitia; Carcer z Laetitia daje Tristitia; Caput Draconis z Fortuna Minor daje Puella; Populus z Cauda Draconis daje znów Cauda Draconis. Prawy Świadek, suma dwóch pierwszych Siostrzenic, to Carcer; Lewy, suma dwóch ostatnich, to Acquisitio. Sędzia to Fortuna Minor, sześć kropek, a więc parzysta, jak być powinno. Pojednawca, Sędzia dodany do Pierwszej Matki, to Carcer.

Fortuna Minor to według Liber Gaias „mniejsze szczęście, mniejsza pomoc, ochrona wychodząca”, w odróżnieniu od Fortuna Major, „większego szczęścia, większej pomocy, ochrony wchodzącej”. Sędzia przychylny czyni całą figurę przychylną, lecz wykład zakonu traktuje Świadków i Sędziego jedynie jako pomoc w sądzie ogólnym, a Regardie pominął oparte na nich tablice jako zawodne. Rozstrzyga figura w domu pytania. W tym przykładzie w domu pierwszym stoi Puer, więc figura nadaje się do sądu, a w domu czwartym, końcu sprawy, Trzecia Matka Carcer, więzienie i spętanie.

Figury, planety i znaki

Liber Gaias podaje znaczenia figur w kilku słowach. Via to droga i podróż, Populus lud i zgromadzenie, Conjunctio połączenie i zebranie, Carcer więzienie i spętanie. Acquisitio, „zdobycie”, i Amissio, „strata”, tworzą parę, podobnie Laetitia, radość, śmiech i zdrowie, oraz Tristitia, smutek i krzyż. Puer to chłopiec, jasnowłosy i bez zarostu, Puella dziewczyna piękna, Albus biały i jasny, Rubeus czerwony. Głowa i Ogon Smoka, nazwane od węzłów księżycowych, to próg górny, wejście, i próg dolny, wyjście.

Agryppa przypisuje planety parami: Księżycowi Via i Populus, Słońcu obie Fortuny, Jowiszowi Acquisitio i Laetitia, Wenus Amissio i Puella, Marsowi Puer i Rubeus, Merkuremu Albus i Conjunctio, Saturnowi Carcer i Tristitia. Liber Gaias podaje też przypisania zodiakalne: Puer Baranowi, Amissio Bykowi, Albus Bliźniętom, Via i Populus Rakowi, obie Fortuny Lwu, Conjunctio Pannie, Puella Wadze, Rubeus Skorpionowi, Acquisitio Strzelcowi, Carcer Koziorożcowi, Tristitia Wodnikowi, Laetitia Rybom.

W systemie zakonu właściwy sąd odbywa się w dwunastu domach nieba, do których przenosi się Matki, Córki i Siostrzenice; znaczenia domów bierze się z astrologii. Dochodzi Część Szczęścia: suma kropek dwunastu figur podzielona przez dwanaście, której reszta wskazuje figurę; ma ona największą wagę w pytaniach o pieniądze. Przed każdym odczytem obowiązuje reguła: jeśli Rubeus albo Cauda Draconis padnie w domu pierwszym, figura nie nadaje się do sądu. Trzeba ją natychmiast zniszczyć i postawić nową nie wcześniej niż po dwóch godzinach.

Najczęstsze błędy

Najczęściej myli się kierunek czytania figur: poziomy liczy się zawsze od głowy w dół, a Córki powstają z poziomów Matek, nie z kolejnych Matek. Drugim błędem jest liczenie kropek w trakcie kreślenia, co zamienia prowadzenie ręki w wybór. Trzecim – pomijanie kontroli parzystości: Sędzia o nieparzystej liczbie kropek oznacza pomyłkę w rachunku. Czwartym – czytanie samego Sędziego bez figury w domu pytania i w domu czwartym, które według wykładu zakonu rozstrzygają sąd. Piątym – pytanie o to samo kilka razy z rzędu w nadziei na lepszy wyrok.

Geomancja w codziennej praktyce

Najlepszą szkołą jest dziennik. Przez kilka tygodni stawia się jedną tarczę dziennie w drobnej sprawie, zapisuje pytanie, władcę, pełny układ i wyrok, a po rozstrzygnięciu dopisuje, co nastąpiło. Po miesiącu figury rozpoznaje się bez tablicy, a dodawanie odbywa się odruchowo. Kto pracuje z kabałą hermetyczną, łączy figury z planetami i znakami, którym je przypisano, i czyta tarczę przez ich naturę.